• email@website.com
  • امروز : دوشنبه 28 خرداد 1403
Advertise here
نکات جمع بندی فصل 3 زیست شناسی دهم (تبادلات گازی)
285 بازدید
(کل 0 توسط 0 نفر)

تبادلات گازی فرآیندی است که طی آن گازهای اکسیژن و دی اکسید کربن بین سلول ها و محیط اطراف آنها جابه جا می شوند. این فرآیند برای بقای همه موجودات زنده ضروری است.

در جانوران، تبادلات گازی در دو محل اصلی انجام می شود:

  • شش ها: شش ها در پستانداران، پرندگان و دوزیستان محل اصلی تبادلات گازی هستند.
  • سطح بدن: در ماهی ها، تبادلات گازی در سطح بدن انجام می شود.

در گیاهان، تبادلات گازی در دو محل اصلی انجام می شود:

  • روزنه ها: روزنه ها در برگ ها محل اصلی تبادلات گازی هستند.
  • پوستک: پوستک در ساقه ها و ریشه ها محل اصلی تبادلات گازی است.

نکات درسنامه

شش ها

  • شش ها در سینه قرار دارند و از دو نیمکره تشکیل شده اند.
  • هر نیمکره از شش ها از چندین لوله کوچک به نام برونشی تقسیم می شود.
  • برونشی ها به لوله های کوچکتر به نام برونشیول تقسیم می شوند.
  • برونشیول ها به کیسه های هوایی کوچک به نام آلوئول می رسند.
  • آلوئول ها محل اصلی تبادلات گازی هستند.

روزنه ها

  • روزنه ها در سطح زیرین برگ ها قرار دارند.
  • روزنه ها از دو سلول نگهدارنده و یک سلول کنترل کننده تشکیل شده اند.
  • سلول های نگهدارنده روزنه را باز و بسته می کنند.
  • سلول کنترل کننده با دریافت پیام از گیاه، سلول های نگهدارنده را باز یا بسته می کند.

پوستک

  • پوستک در سطح بیرونی ساقه ها و ریشه ها قرار دارد.
  • پوستک از یک لایه سلول تشکیل شده است.
  • روزنه های کوچکی در پوستک وجود دارند که محل تبادلات گازی هستند.

نکات تست

  • در شش ها، اکسیژن از هوای محیط وارد خون می شود و دی اکسید کربن از خون خارج می شود.
  • در روزنه ها، اکسیژن از هوای محیط وارد سلول های برگ می شود و دی اکسید کربن از سلول های برگ خارج می شود.
  • در پوستک، اکسیژن از هوای محیط وارد سلول های ساقه یا ریشه می شود و دی اکسید کربن از سلول های ساقه یا ریشه خارج می شود.

نکات مهم فصل تبادلات گازی

  • تنفس سلولی: فرآیندی است که در آن مواد غذایی در سلول ها تجزیه می شوند و انرژی آزاد می شود. در این فرآیند، اکسیژن مصرف می شود و دی اکسید کربن تولید می شود.
  • تبادلات گازی در جانوران:
    • دستگاه تنفسی: شامل ریه ها، نای، نایژه ها، نایژک ها و کیسه های هوایی است.
    • ریه ها: عضو اصلی تبادلات گازی در جانوران هستند.
    • نای: مجرای تنفسی اصلی است که هوا را از بینی یا دهان به ریه ها می رساند.
    • نایژه ها: شاخه های نای هستند که به ریه ها می روند.
    • نایژک ها: شاخه های نایژه ها هستند که به کیسه های هوایی می روند.
    • کیسه های هوایی: محل تبادلات گازی هستند.
  • تبادلات گازی در گیاهان:
    • دستگاه تنفسی گیاهان: شامل برگ ها، روزنه ها و بافت های آوندی است.
    • روزنه ها: منافذ کوچکی هستند که در سطح برگ ها قرار دارند.
    • بافت های آوندی: شامل آوندهای چوبی و آوندهای آبکش هستند.
    • آوندهای چوبی: آب و مواد معدنی را از ریشه به برگ ها می رسانند.
    • آوندهای آبکش: مواد آلی ساخته شده در برگ ها را به سایر بخش های گیاه می رسانند.

نکات تستی فصل تبادلات گازی

  • در تنفس سلولی، اکسیژن مصرف می شود و دی اکسید کربن تولید می شود.
  • دستگاه تنفسی جانوران شامل ریه ها، نای، نایژه ها، نایژک ها و کیسه های هوایی است.
  • ریه ها عضو اصلی تبادلات گازی در جانوران هستند.
  • نای مجرای تنفسی اصلی است که هوا را از بینی یا دهان به ریه ها می رساند.
  • نایژه ها شاخه های نای هستند که به ریه ها می روند.
  • نایژک ها شاخه های نایژه ها هستند که به کیسه های هوایی می روند.
  • کیسه های هوایی محل تبادلات گازی هستند.
  • دستگاه تنفسی گیاهان شامل برگ ها، روزنه ها و بافت های آوندی است.
  • روزنه ها منافذ کوچکی هستند که در سطح برگ ها قرار دارند.
  • بافت های آوندی شامل آوندهای چوبی و آوندهای آبکش هستند.
  • آوندهای چوبی آب و مواد معدنی را از ریشه به برگ ها می رسانند.
  • آوندهای آبکش مواد آلی ساخته شده در برگ ها را به سایر بخش های گیاه می رسانند.

نکات جمع بندی درسنامه:

  • تنفس سلولی یک فرایند شیمیایی است که در آن اکسیژن با مواد غذایی ترکیب می‌شود و انرژی آزاد می‌شود.
  • حمل اکسیژن و دی‌اکسید کربن توسط خون انجام می‌شود.
  • تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن در سطح تبادل انجام می‌شود.
  • تبادل گازی در موجودات زنده در مکان‌های مختلفی انجام می‌شود.
  • عوامل مختلفی بر تبادلات گازی موثر هستند.

تمرینات تستی فصل تبادلات گازی

  1. کدام مورد در مورد تنفس سلولی صحیح نیست؟
    • در تنفس سلولی، اکسیژن مصرف می شود.
    • در تنفس سلولی، دی اکسید کربن تولید می شود.
    • در تنفس سلولی، انرژی آزاد می شود.
    • در تنفس سلولی، مواد غذایی تجزیه می شوند.

پاسخ: گزینه (4)

  1. کدام مورد در مورد دستگاه تنفسی جانوران صحیح نیست؟
    • شامل ریه ها، نای، نایژه ها، نایژک ها و کیسه های هوایی است.
    • ریه ها عضو اصلی تبادلات گازی هستند.
    • نای مجرای تنفسی اصلی است که هوا را از بینی یا دهان به ریه ها می رساند.
    • نایژه ها شاخه های نای هستند که به ریه ها می روند.

پاسخ: گزینه (4)

  1. کدام یک از موارد زیر در تبادلات گازی در شش ها نقش ندارد؟
  • باز و بسته شدن روزنه ها
  • انتشار اکسیژن از هوای محیط به خون
  • انتشار دی اکسید کربن از خون به هوای محیط
  • انقباض و انبساط شش ها

پاسخ: گزینه 1

  1. کدام یک از موارد زیر در تبادلات گازی در روزنه ها نقش ندارد؟
  • باز و بسته شدن روزنه ها
  • انتشار اکسیژن از هوای محیط به سلول های برگ
  • انتشار دی اکسید کربن از سلول های برگ به هوای محیط
  • انقباض و انبساط ساقه ها

پاسخ: گزینه 4

  1. کدام یک از موارد زیر در تبادلات گازی در پوستک نقش ندارد؟
  • باز و بسته شدن روزنه ها
  • انتشار اکسیژن از هوای محیط به سلول های ساقه یا ریشه
  • انتشار دی اکسید کربن از سلول های ساقه یا ریشه به هوای محیط
  • انقباض و انبساط ریشه ها

پاسخ: گزینه 1

  1. در شرایطی که غلظت اکسیژن در هوا کاهش یابد، چه تغییری در تبادلات گازی در شش ها ایجاد می شود؟
  • باز شدن بیشتر روزنه ها
  • انقباض شش ها
  • افزایش تعداد ضربان قلب
  • همه موارد

پاسخ: گزینه 1

  1. در شرایطی که غلظت دی اکسید کربن در هوا افزایش یابد، چه تغییری در تبادلات گازی در روزنه ها ایجاد می شود؟
  • باز شدن بیشتر روزنه ها
  • انقباض روزنه ها
  • افزایش تعداد ضربان قلب
  • همه موارد

پاسخ: گزینه 2

سوالات متداول:

  • تفاوت تنفس سلولی و تنفس هوازی چیست؟

تنفس سلولی یک فرایند شیمیایی است که در آن اکسیژن با مواد غذایی ترکیب می‌شود و انرژی آزاد می‌شود. تنفس هوازی یکی از انواع تنفس سلولی است که در حضور اکسیژن انجام می‌شود.

  • چرا تبادل گازی در موجودات زنده ضروری است؟

تبادلات گازی برای زنده ماندن موجودات زنده ضروری است. اکسیژن برای تنفس سلولی و تولید انرژی مورد نیاز است. دی‌اکسید کربن نیز یک محصول جانبی تنفس سلولی است که باید از بدن خارج شود.

  • عوامل موثر بر تبادلات گازی را نام ببرید.

عوامل موثر بر تبادلات گازی عبارتند از:

  • سطح تبادل
  • ضخامت غشای تبادل
  • میزان جریان خون
  • میزان اکسیژن و دی‌اکسید کربن در محیط
احسان

ارسال دیدگاه

کد امنیتی رفرش

سبد خرید